Thu phí bảo vệ môi trường đối với nước thải như thế nào?

(Thanh niên, 12/3/2004)

Chính phủ đã ban hành Nghị định số 67 về phí bảo vệ môi trường đối với nước thải sinh hoạt và nước thải công nghiệp có hiệu lực thi hành kể từ ngày 1/1/2004, song đến nay hầu như chưa có tỉnh, thành nào triển khai việc thu phí.

Tại cuộc họp với các Sở, ngành liên quan vào ngày 11/3, ông Phạm Minh Trí, Phó Giám đốc Sở Tài chính TP Hồ Chí Minh cho biết: “Phí môi trường đối với nước thải sinh hoạt sẽ do HĐND thành phố quyết, trên cơ sở giá bán nước sạch (không quá 10% giá nước). Do giá nước mới chưa được ban hành, nên Sở xin lùi thời gian áp dụng thi đối với loại phí này”. Còn đối với phí môi trường áp dụng cho nước thải công nghiệp, đối tượng thu là các doanh nghiệp, cơ sở sản xuất... Bộ Tài chính cùng với Bộ Tài nguyên và Môi trường đã ban hành Thông tư liên tịch số 125 hướng dẫn rất cụ thể, nhưng do đến gần cuối năm 2003 mới ban hành, nên các địa phương không chuẩn bị kịp.

Nghị định 67/NĐ-CP quy định phí nước thải được tính dựa trên tổng lượng nước thải và nồng độ các chất gây ô nhiễm có trong nước thải (gồm: nhu cầu ôxy sinh hoá, nhu cầu ôxy hóa học, chất rắn lơ lửng, thủy ngân, chì, arsenic và cadmium). Theo Thông tư liên tịch số 125, cơ sở sản xuất phải tự kê khai tổng lượng nước thải hàng tháng và các chỉ số ô nhiễm có trong nước thải; sau đó Sở Tài nguyên-Môi trường sẽ tiến hành thẩm định tờ khai phí bảo vệ môi trường và ra thông báo tổng số phí phải nộp. Trên thực tế, với địa phương có quá nhiều cơ sở sản xuất vừa và nhỏ, hầu hết có thiết bị công nghệ lạc hậu như TP Hồ Chí Minh (có khoảng 30.000 cơ sở sản xuất), việc thẩm định để tính chính xác mức phí phải nộp là không đơn giản.

Kế hoạch dự kiến của Sở Tài nguyên và Môi trường: tháng 6 và 7/2004 các doanh nghiệp (DN) bắt đầu kê khai mức phí; từ tháng 7/2004, Sở sẽ tiến hành thực hiện một loạt các công việc như: thẩm định tờ khai mức phí của các DN, thông báo mức phí, kiểm tra, lấy mẫu phân tích, đo đạc, xác minh và tiến hành thu phí.

Ông Đào Anh Kiệt, Phó Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường lo lắng: “Theo quy định, cơ quan quản lý phải tiến hành lấy mẫu nước thải phân tích, đo đạc, tức là phải vác máy móc thiết bị đi đo mấy chục ngàn cơ sở sản xuất thì làm sao đo nổi?”. Do vậy, các Sở, ngành đã thống nhất đề nghị trong thời gian đầu, mức phí sẽ căn cứ vào tờ kê khai tổng lượng nước thải và hàm lượng các chất gây ô nhiễm của từng doanh nghiệp (giống như việc tự kê khai thuế đang được áp dụng hiện nay) và các doanh nghiệp chịu trách nhiệm trước pháp luật về tờ khai của mình. Tuy nhiên, cơ quan quản lý môi trường sẽ tiến hành kiểm tra nếu tờ kê khai sai lệch quá 30% so với thực tế.