Cục
Bảo vệ Môi trường tŕnh chính phủ phương
án thu phí nước thải: Ai sẽ phải trả
tiền khi thải nước bẩn?
(Pháp luật, ngày 5/6/2003,
tr. 8)
Cục
trưởng Cục Bảo vệ Môi trường
Nguyễn Ngọc Sinh cho biết: “Đây là một giải
pháp được đưa ra nhằm bảo vệ môi
trường nước, sử dụng bền vững tài
nguyên nước trên nguyên tắc coi nước là một
loại hàng hoá”, “người sử dụng nước
phải trả tiền” và “trả phí ô nhiễm".
Cục Bảo vệ môi trường đă tŕnh Chính
phủ phương án thu phí nước thải rồi
lấy phí đó hỗ trợ trở lại cho chính người
đóng phí. Người dùng nước phải mất
tiền mua nước và khi thải nước ra môi
trường cũng phải đóng một khoản phí
nhất định để đầu tư vào hệ
thống xử lư nước thải chung. Hiện nay,
nguồn nước ngọt ở nước ta đang
bị ô nhiễm, chất thải ngày một nhiều lên,
nếu như trước kia mỗi người thải
ra 1 kg/ngày th́ nay tăng lên từ 1,5 đến 2 kg/ngày,
chất thải đó không được xử lư và
cuối cùng nó lại quay trở về nguồn
nước và gây ô nhiễm. Đây là vấn đề c̣n
rất mới ở nước ta, thậm chí mới
cả về nhận thức và quan niệm”.
- Ông có thể cho biết cụ thể
hơn về phương án này? Ai sẽ là người
phải đóng phí nước thải?
- Về
mặt nguyên lư, ai thải ra nước vào nguồn chung th́
người đó phải đóng phí, tuy nhiên không phải
tất cả mọi đối tượng đều
phải nộp phí như nhau. Hiện đơn giá phí nước
thải đang được tính toán, xây dựng. Có
thể trước mắt sẽ tập trung thực
hiện từng bước, trước tiên là các cơ
sở sản xuất, kinh doanh có lượng nước
thải vào môi trường rơ ràng, xác định
được lượng nước thải ra,
những hộ dùng nước và thải vào môi trường
mà tính toán, định hướng được cũng
sẽ được tính toán để nộp phí, có
thể phí nước thải sẽ tính theo đầu
người (với hộ dân dùng nước). Việc thu
phí như vậy chúng ta có thể tái đầu tư
xử lư nước thải, khuyến khích công nghệ
sản xuất sạch hơn để giảm chất
thải, tái sử dụng nước thải. Hiện khoa
học đang nghiên cứu cải tạo nước
biển thành nước ngọt, sử dụng
nước quay ṿng, làm sao để vẫn một
lượng nước đó sau khi dùng cho sinh hoạt có
thể sử dụng lại được ít nhất
từ 2 – 3 lần...
- Nhân ông nói về vấn đề công nghệ xử lư nước sạch, chúng tôi thấy khoảng 2 năm trở lại đây và nhất là mùa hè này, thị trường nở rộ các loại nước uống tinh khiết đóng theo b́nh lớn, theo cách hiểu của tôi th́ đây là nước đă được khử trùng hoặc dùng công nghệ xử lư sạch hơn để uống được. Dưới góc độ quản lư môi trường, theo ông đây có thể coi là nước sạch được không?
- Tôi
nghĩ nhà sản xuất khi đă làm nước và bán ra thị
trường họ phải chịu trách nhiệm và
chịu sự kiểm soát theo tiêu chí là một loại hàng
hoá giống như bất cứ loại thực phẩm
nào. Về công nghệ xử lư nước sạch th́
ở nước này, nước khác, lúc này lúc khác đă
được ứng dụng và bản thân công nghệ
đó có c̣n vấn đề ǵ không tôi nghĩ là dù là công
nghệ hiện đại nhưng nó cũng không thể
nào tuyệt đối hoàn hảo. Bản chất của
công nghệ xử lư nước là khử độc trong
nước, người ta phải dùng chất hoá học,
có nước cho phép dùng chất này, chất kia nhưng
cũng có nước không cho phép dùng và có nước
lại chỉ cho phép ở một mức độ nào
đó. Nói tóm lại đây là vấn đề hoá chất
và công nghệ xử lư, với công nghệ nước ta
hiện nay mà phân tích sản phẩm đó có đảm
bảo cho sức khoẻ con người hay không là vấn
đề khó.
- Nhưng rơ ràng là hiểu một cách đơn giản nước trước khi dùng hoá chất xử lư th́ là nước bẩn, hay ít nhất là không dùng để uống được. Xét về góc độ kinh tế th́ vẫn có thể xem công nghệ xử lư nước như đây là bài toàn cho tương lai được không thưa ông bởi dù muốn hay không, với sự phát triển kinh tế khó mà giữ được không ô nhiễm môi trường, có quan điểm cho rằng cứ để nước ô nhiễm rồi thay v́ giữ chất lượng nước nguyên thuỷ chúng ta có thể khắc phục bằng xử lư sạch đi để dùng cho sinh hoạt? Ông nghiêng về quan điểm nào?
- Tôi
nghĩ khả năng của con người là rất
lớn nhưng cũng có hạn, nếu nói công nghệ có
thể giải quyết được tất cả các
vấn đề th́ tôi cho rằng chúng ta đă quá tự
hào về khả năng công nghệ của ḿnh. Bài toán
xử lư nước sạch để dùng, tôi nghĩ
đó là biện pháp t́nh thế, bài toán bị động
chứ bài toán chủ động là chúng ta hăy giữ cho môi
trường nước sạch. Tại sao chúng ta không
đặt vấn đề ngược lại là tư
cứ giữ cho sạch môi trường nước nguyên
thuỷ th́ ta không phải đầu tư công nghệ
để biến nước bẩn thành nước
sạch để dùng?
- Xin cảm ơn ông!