Thành phố Hồ Chí Minh: Sẽ thu phí nước thải công nghiệp

(Diễn đàn doanh nghiệp, số 92, ngày 20/11/2002, tr. 8)

Gần đây Sở Khoa học, Công nghệ và Môi trường thành phố Hồ Chí Minh đã trình UBND thành phố đề án thu phí nước thải đối với các cơ sở sản xuất công nghiệp gây ô nhiễm nặng và được dư luận đồng tình.

Phạt tiền từ 500.000 đồng đến 30.000.000 đồng đối với hành vi xả nước thải công nghiệp không đạt tiêu chuẩn cho phép ra ngoài môi trường và phạt tiền từ 2 đến 5 lần mức phạt lần đầu (nhưng không quá 70.000.000 đồng) đối với các hành vi vi phạm trong các trường hợp nước thải có chứa chất thải độc hại, vi phạm gây hậu quả xấu về môi trường, hoặc tái phạm. Phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng đối với hành vi không sử dụng hoặc sử dụng không đúng chế độ vận hành các thiết bị kỹ thuật xử lý nước thải. (Theo dự thảo Nghị định sửa đổi Nghị định 26/CP ngày 26/4/1996 của Chính phủ quy định xử phạt hành chính về bảo vệ môi trường)

Mỗi ngày, công nghiệp thành phố đổ ra kênh rạch trên 155.000 m³ nước thải với tổng lượng tải BOD (oxy sinh học) là 26.380 kg. Ngành sản xuất giấy từ bột lồ ô, tre nứa, phải qua nhiều công đoạn gây ô nhiễm nặng do ngâm NaOH và nấu bột. Việc phải sử dụng dung dịch tổng hợp CaOCl₂ để tẩy trắng bột giấy cũng gây ô nhiễm rất lớn. Ngành dệt nhuộm cũng gây ô nhiễm nước thải do sử dụng nhiều hoá chất phẩm màu trong khâu tẩy, giặt, nhuộm; khí thải từ khâu định hình hoàn tất, lò hơi dùng dầu FO, DO...

Nhiều khu vực chịu ảnh hưởng ô nhiễm nghiêm trọng nhưng chưa thể khắc phục như khu vực Suối Cái, suối Nhum (quận 9, quận Thủ Đức) có khoảng 20 nhà máy (có thể điểm qua một số nhà máy gây ô nhiễm nặng như: Công ty giấy Vĩnh Huê, Công ty xi măng Hà Tiên, Công ty dệt Phong Phú, Xí nghiệp chăn nuôi heo Phước Long...) có nước thải thuộc diện ô nhiễm rất nặng, nước thải chảy qua kênh Tắc đổ vào sông Đồng Nai. Quận Tân Bình cũng là nơi tập trung nhiều đơn vị sản xuất công nghiệp và tiểu thu công nghiệp phân bố trên hầu hết các phường như Dệt Thành Công, Nhà máy hoá chất Tân Bình, Công ty chế biến hải sản Seaprimex, Công ty bột giặt Tico... Hầu hết các kênh rạch trên địa bàn bị ô nhiễm nghiêm trọng. Nhiều nơi đã không thể dùng nước giếng đào cho sinh hoạt hàng ngày.

Song song với việc ban hành những quy định hỗ trợ các đơn vị gây ô nhiễm môi trường di chuyển ra các khu công nghiệp và vùng phụ cận thành phố Hồ Chí Minh dự thảo thu phí nước thải công nghiệp thì các đối tượng phải nộp phí là các tổ chức, cá nhân khi hoạt động sản xuất, kinh doanh xả nước thải công nghiệp chứa các chất gây ô nhiễm ra môi trường. Các chất gây ô nhiễm môi trường được tính đến trong quy định này bao gồm BOD₅, COD, TSS và các kim loại nặng (KI). Môi trường nền là môi trường tiếp nhận nước thải bao gồm 3 loại A, B, C được quy định tại TCVN 5945-1995. Công thức thu phí (đối với nước thải có chứa 1 chất gây ô nhiễm theo quy định trên): T = M x X x A x 10-3. Trong đó T là tiền phí (tính bằng đồng Việt Nam), M là tổng lượng nước thải (m³), A là suất phí bảo vệ môi trường đối với chất gây ô nhiễm có trong nước thải công nghiệp (đồng/kg).

Nhiều doanh nghiệp cho rằng mức thu quá cao, tuy nhiên theo ông Nguyễn Văn Chiến – Phó Giám đốc Sở Khoa học, Công nghệ và Môi trường thành phố Hồ Chí Minh thì tiền thu phí nước thải công nghiệp của ta thấp hơn nước ngoài từ 10 – 15 lần, mức thu như vậy không đủ chi phí cho việc khắc phục ô nhiễm môi trường. Mục tiêu cơ bản là làm cho các doanh nghiệp tự nâng cao ý thức trong việc bảo vệ môi trường.

Võ Thuận